Koniec urzędniczo-sądowego ping-ponga. Od teraz można dostać odszkodowanie za opieszałość urzędu

Dzięki zmianom w prawie, które weszły w życie w sobotę, łatwiej będzie można uzyskać odszkodowanie od urzędu, który dopuści się rażącego naruszenia prawa. Nowe przepisy chronią także obywateli przed negatywnymi konsekwencjami przewlekłego prowadzenia postępowań. W takim przypadku sąd administracyjny będzie mógł wydać merytoryczne orzeczenie w sprawie, w której toczy się postępowanie.

Z inicjatywą nowelizacji prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wystąpił jeszcze były prezydent Bronisław Komorowski. Jak wskazywała jego kancelaria w uzasadnieniu do projektu, cele zmian to m.in. usprawnienie, uproszczenie i zapewnienie szybkości postępowania przed sądem administracyjnym zarówno w pierwszej, jak i drugiej instancji. Chodzi także o postępowania ws. podatków, którymi zajmują się sądy administracyjne.

Ówczesny prezydent podpisując ustawę 28 kwietnia mówił, że „ma ona szansę w sposób istotny zmienić relacje między obywatelem a państwem, między obywatelem a urzędami”. – Ustawa w moim przekonaniu ma służyć obywatelom. Ma zmniejszyć ryzyko mitręgi polegającej na tym, czego wielu obywateli doświadcza, a sędziowie sądów administracyjnych również to obserwują – ciągłego ping-ponga, takiego przerzucania sprawy pomiędzy sądem administracyjnym a urzędami – mówił prezydent. Tłumaczył, że „obywatel do sądu idzie po to, by uzyskać wyrok”.

Nakaz zmiany zaskarżonej przez obywatela decyzji

Zgodnie z nowelizacją sądy administracyjne będą mogły nakazywać urzędom zmianę zaskarżonej przez obywatela decyzji. Dziś mogą tylko polecać im ponowne zbadanie sprawy. W razie niewydania przez organ decyzji w określonym przez sąd terminie, sąd na wniosek strony będzie mógł we własnym zakresie wydać orzeczenie, a ponadto wymierzyć organowi grzywnę lub przyznać od tego organu na rzecz skarżącego odszkodowanie pieniężne.

Realny system ochrony przed przewlekłym postępowaniem

Jedna z ważniejszych zmian dotyczy możliwości stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności organu lub przewlekłości postępowania, np. podatkowego, nawet w sytuacji, gdy w momencie orzekania urząd wydał oczekiwaną decyzję. Nowelizacja umożliwia to nawet jeżeli z uwagi na zakończenie postępowania nie ma już potrzeby zobowiązywania urzędu do wydania określonej decyzji. Według autorów zmian, taka regulacja stworzy realny system ochrony obywateli przed przewlekłym postępowaniem.

Ponadto w przypadku bezczynności lub przewlekłego postępowania nowa regulacja umożliwia sądowi wydanie orzeczenia w sprawie, w której toczy się postępowanie, jeżeli pozwala na to jej charakter oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Powyższa propozycja wpisuje się w ogólną tendencję występującą w europejskich systemach prawnych przejmowania przez sądy administracyjne merytorycznego orzekania w sprawie.

Jednocześnie sąd będzie mógł wymierzyć organowi grzywnę lub nakazać, by ten zapłacił skarżącemu określoną sumę. Mechanizm ten ma pełnić nie tylko rolę rekompensacyjną, ale także wzmocnić gwarancje terminowego załatwienia sprawy przez urząd.

Więcej…

Źródło: http://www.tvp.info/